Dünya’dan tamamen yok olmuş nesli tükenen hayvanlar bulunuyor. Son 50 yılda vahşi hayatta kesinlikle bulunmayan bir hayvana nesli tükenen denir. İşte nesli tükenen 10 hayvan…
Tyrannosaurus Rex (65 milyon yıl önce nesli tükenmiş)
Tyrannosaurus, Jura Devrinin sonları (150 milyon yıl önce) ile Kretase Devrinin sonları (65 milyon yıl önce) arasında yaşamış avcı bir dinozor cinsidir. Tyrannosaurların çoğu, kafatasları 1 metreden daha uzun olan iri avcılardı. Grubun en iri ve en çok bilinen türü, Latince adı genellikle, “zorba kertenkelelerin kralı olarak tercüme edilen Tyrannosaurus rex (T. rex)dir. T. rex, güçlü arka ayakları üzerinde yürüyen; genellikle ufkî şekilde duran ve kuyruğu ile dengesini sağlayan; uzunluğu 14 metreyi, dik durduğunda boyu 6,5 metreyi geçen; yetişkinleri 4-7 ton ağırlığında olan devasa bir canlıydı. Kuzey Amerika, Çin ve büyük bir olasılıkla Güney Amerika ile Hindistan’da yaşamıştır.
Dodo (Soyu tükenmiş türlerin arketipi – 17. yüzyılın sonundan bu yana nesli tükenmiş )
17. yüzyılın sonlarına doğru soyu tükenmiş bir kuş türüdür. Yaklaşık 1 metre boyunda ve 20 kilo ağırlığında uçamayan bu kuştur. Yerde yuvalandığı ve meyvelerle beslendiği belirlenmiş olan dodoya, soyu insanın kaydedilebilmiş tarihi sırasında ve doğrudan insan etkinliğine bağlı olarak tükendiği için, soy tükenmesinin örneği olarak sıklıkla atıfta bulunulur.
Steller Denizineği (savunmasız canavar – 1768’den beri nesli tükenmiş )
Georg Steller tarafından Bering Denizi’nin Asya kıyılarında 1741 yılında bulunmuştur. Deniz İneği 7.9 metreye uzunluğa ve 3 ton ağırlığa kadar ulaşabilir. İri bir deniz ayısına benzer fakat farklı olarak iki tıknaz ön ayağı ve balinaların sahip olduğuna benzer bir kuyruğu vardır. Steller’a göre “Hayvan asla kıyıya çıkmaz, her zaman suda yaşar. Derisi kalın ve siyahtır. Kafası vücuduna oranla oldukça küçüktür. Dişleri yoktur fakat birisi altta diğeri üstte olmak üzere iki düz beyaz kemiğe sahiptir. Oldukça uysaldır”. Fosiller kuzey Pasifik sahillerinden güney Japonya’ya ve Kaliforniya’ya kadar yayıldıklarını göstermektedir. Yok olma hızına bakılırsa, yaşam alanlarına insanların yerleşmeye başlaması soylarının tükenmesine sebep olmuştur. Hala Bering ve Grönland yakınlarında görüldükleri ara sıra bildirilmektir ve bu sebeple çok az bir sayıda deniz ineğinin kurtulmuş olma ihtimali üzerinde durulmaktadır. Bu haberler şimdiye kadar kanıtlanamamıştır.
Mağara Aslanı (şimdiye kadarki en büyük aslanlardan biri – 2.000 yıl önce soyu tükenmiş )
Soyu tükenmiş bir kedigil türüdür. Avrasya’da yaşamıştır. Aslan türünün bilinen en büyük üyesi olan bu hayvanın Almanyanın Siegsdorf ilinde bulunan bir fosilin omuz yüksekliği 1,2 metre, boyu da kuyruk hariç 2,1 metredir. Mağara aslanları adından da anlaşılabileceği gibi Avrasya’daki mağaralarda yaşamıştır. Antalya’da bulunan Karain mağarasında Avrasya mağara aslanının dişlerine rastlanmıştır. Mağara aslanları, modern zaman aslanlarından yaklaşık %10 daha iriydi. Mağara aslanlarının soyunun 10.000 yıl evvel tükendiğine inanılıyordu. Ancak Balkanlar’da bulunan fosiller bu türün yaklaşık 2.000 yıl önce soyunun tükendiğine işaret etmektedir.
İrlanda geyiği (şimdiye kadar yaşayan en büyük geyik – yaklaşık 7,700 yıl önce nesli tükenmiş)
Şimdiye kadar var olmuş en büyük geyik türüydü.Avrasya dolaylarından, Baykal Gölü’nün doğusuna kadar geniş bir alan da Pleistosen döneminin sonlarına kadar yaşadı.Cüssesinin büyüklüğünden dolayı bazı çevrelerce “Giant Deer” (Dev geyik) olarak da anılır. 2,1 metreye varan muazzam omuz yüksekliğinden ve 3,65 metrelik yaklaşık 40 kilo olan boynuzlarıyla bilinen en geniş boynuz aralığı ve en uzun boynuzlara sahip geyik türüydü. Ağırlıkğı yaklaşık 700 kg civarındaydı ve bu bugünkü en büyük geyik türlerinden biri olan Avrasya elkinin 1,5 katıdır. Soyunun tükenmesi hakkındaki tartışmalara göre avlanma ve büyük boynuzlarının orman içerisindeki hareketlerini kısıtlaması yok olmalarına sebep olmuştur fakat bundan tam olarak emin olunamamıştır.
Quagga (Yarım zebra, yarım at (1883’den beri nesli tükenmiş)
Afrika’nın en meşhur, soyu tükenmiş hayvanlarından biri olan quagga, bir zamanlar Güney Afrika’nın Cape Eyaletinde bulunmuş olan ovalarda yaşayan zebralarının bir alt türüdür.Özellikle vücudun ön kısmında bulunan kahverengi ve beyaz çizgilerden oluşan sınırlı deseniyle diğer zebralar arasında ayrılmıştır. Son quagga 1878’de nesli tükendi.
Hazar Kaplanı (1970’den beri nesli tükenmiş)
En batıda Türkiye olmak üzere Hazar denizi, Kafkasya’da İran, Türkmenistan, Afganistan’ın kuzey kesimlerinde yaşardı. Ayrıca Moğolistan ve Irak’ta da izleri bulunmuştur. Hazar kaplanları yalnız yaşayan hayvanlardı.Tüyleri sık, çizgileri soluktur. Gövde ve boyun altı beyaz ve daha sarkıktır. Kulaklar, kısa ve küçüktür. Rengi, Bengal kaplanına benzer. Bacakların dış kısımları, sarıdır, ve iç tarafı beyazdır. Bu alt türün kuyruğu, sarıdır ve sarımsı beyaz çizgiler vardır. Kışın saçı çok uzundur, iyi gelişmiş bir karın yelesi ve kısa bir ense yelesi vardır. Soyu 1970’li yıllarda tükenenmiştir.
Yaban Öküzü ( çok büyük bir sığır türü (1627’den beri nesli tükenmiş)
Avrupa’nın en meşhur soyu tükenmiş hayvanlarından birisi olan yaban öküzü yada urus (Bos primigenius) oldukça iri bir tür sığırdır. Hindistan dolaylarında iki milyon yıl evvel ortaya çıkmış ve 250 bin yıl önce Orta doğu ve Asya’nın içlerine doğru göç ederek Avrupa’ya varmışlardır. 1564 yılında kraliyet denetimine göre bilinen sadece 38 yaban öküzü hayattaydı. Bilinen son yaban öküzü, bir dişi 1627 yılında Polonya’da Jaktorów Ormanında öldü.
Büyük Penguen (tüm Penguenlerin en büyüğü – 1844’ten beri nesli tükenmiş)
75 santimetre boyu ve yaklaşık 5 kiloluk ağırlığıyla Penguen familyasının en iri türlerinden biriydi. Tüyleri beyaz ve parlak siyah renkdeydi. Eski zamanlarda Kanada, Grönland, İzlanda, Norveç ve Büyük Britanya adalarında bol miktarda bulunan bu türün soyu avlanma sonucu tükendi.
Tasmanya Kaplanı (1936’dan beri nesli tükenmiş)
Tasmanya kaplanı ya da Tasmanya kurdu (Thylacinus cynocephalus), 20. yüzyılda soyu tükenen Avustralya’ya özgü büyük bir etçil keselidir. Avustralya’nın Avrupalılar tarafından iskanından sonra soyu tükenen birçok türden sadece biri olmasına rağmen en büyüğü ve en ünlüsüdür. Diğer kıtalarda ki kurtlar ve kaplanlar gibi thylacine de doruk yırtıcı idi ve hem boyutu hem de genel biçimi adını aldığı kuzey yarı-küreli yırtıcılara benzemekteydi. Tasmanya kaplanının yaşayan en yakın akrabasının, Tasmanya canavarı veya numbat olduğu sanılıyor. Tasmanya kaplanı, her iki cinsinin de kese taşıdığı bilinen, iki keseli memeli türünden biriydi. (Diğeri, yüzen keseli.) Erkek tasmanya kaplanı, üreme organlarını kapatan ve koruyucu bir kılıf gibi davranan bir keseye sahipti.
