Pnömatik bir şeyin hareket etmesini veya çalışmasını sağlamak için sıkıştırılmış gazdaki enerjiyi kullanmakla ilgili fizik ve mühendisliğin bir alanıdır. Kısa ve öz olarak açıklama gerekirse; gaz basıncı ile çalışan, hareket eden makine demektir.
Kökeni, Yunan matematikçi İskenderiye’nin rüzgâr ve buharla çalışan mekanik sistemleri yarattığı ve süreçlerini belgelediği ilk yüzyıla kadar uzanıyor. Günümüzde imalat ve mekatronikte önemli bir rol oynamaktadır.
Enerjiyi basınçlı gazdan harekete dönüştüren cihaza pnömatik aktüatör denir. İmalatta, ürünü taşımak, işlemek ve paketlemek için bir montaj hattında kullanılabilir. Pnömatik aktüatörler genellikle elektrikli kompresörler tarafından çalıştırılır ve doğrusal veya rotasyon hareketi üretebilir. Bir çivi tabancası, doğrusal bir pnömatik aktüatörün bir örneğidir.
Pnömatik sistemler, hidrolik sisteme benzerler, fakat hidrolik sistemler, hareket etmek için sıvı kullanırlar. Pnömatik sistemler, hidrolik sistemlere göre tasarlanması ve basitleştirilmesi daha kolaydır, ancak hidrolik sistemler daha büyük basınçlara sahiptir. Genel olarak pnömatik sistemler, hidrolik sistemlerden daha sürdürülebilirdir, çünkü hava, atmosfere boşaltılabilirken, hidrolik sıvısı, bir sıvı rezervine boşaltılmalı ve nihayetinde bertaraf edilmelidir.
